Skip to main content

Kruczki, haczki, wyjątki od reguł – co warto wiedzieć, decydując się na dłuższy pobyt w Polsce

Profile picture for user Angelina Sielewicz
kruczki, haczki, wyjątki, cudzoziemcy, Polska

Może wcale nie musisz spełniać szeregu wymagań, ponieważ w licznych kwestiach istnieją wyjątki, np. nie potrzebujesz zezwolenia na pracę albo możesz pójść na studia wyższe w Polsce za darmo. Sprawdź, czy to nie o Tobie!

Bez zezwolenia na pracę

Przedstawiciele zawodów medycznych, osoby przebywający w Polsce na wizie humanitarnej lub pracujący w innowacyjnej branży nowych technologii Białorusini nie muszą mieć zezwolenia na pracę w Polsce.

Również obywatele takich państw jak Ukraina, Armenia, Białoruś, Gruzja, Mołdowa i Rosja mogą sezonowo, nawet 6 miesięcy, pracować w Polsce bez zezwolenia na pracę. Wystarczy wówczas jedynie specjalne oświadczenie pracodawcy. Ważne! Trzeba jednak posiadać odpowiednią wizę – a dokładnie tę w celu wykonywania pracy!

Co więcej, o zezwolenia na pracę nie muszą ubiegać się osoby, które mają zezwolenie na pobyt czasowy:

  • by w Polsce studiować, 
  • w celu wykonywania pracy w zawodzie wymagającym wysokich kwalifikacji,
  • są członkami rodziny obywatela Polski, 
  • są ofiarami handlu ludźmi 
  • lub posiadają Kartę Polaka.

Jednoosobowa działalność gospodarcza

Jednoosobowej działalności gospodarczej w Polsce nie może prowadzić większość cudzoziemców. Wyjątkiem są np. ci, którzy:

  • posiadają Kartę Polaka, 
  • mają zezwolenie na pobyt czasowy na studiowanie w Polsce lub w celu łączenia rodzin, 
  • są w związku małżeńskim z Polakiem.

Darmowe uczelnie wyższe

Tylko nieliczni mogą studiować za darmo na państwowych uczelniach. Należą do nich cudzoziemcy, którzy:

  • mają Kartę Polaka, 
  • zezwolenie na pobyt stały,
  • łączą się w Polsce z rodziną,
  • mają zezwolenie na pobyt w celu wykonywania prac w zawodach wymagających wysokich kwalifikacji,
  • mają status uchodźcy,
  • posiadają status rezydenta długoterminowego UE.

Pozostali, aby móc studiować w Polsce, i to odpłatnie, potrzebują na to zgody rektora uczelni.

Wiza Schengen czy krajowa?

Zarówno wiza Schengen, jak i krajowa mogą być wydane cudzoziemcowi, który chce w Polsce pracować, uczyć się lub prowadzić firmę. Ale jeśli chcesz przebywać tu dłużej niż 90 dni, ubiegaj się o wizę krajową.

Aha, i jeszcze jedno. Niech nazwy wiz Cię nie zmylą. Zarówno wiza Schengen, jak i krajowa umożliwiają podróżowanie po strefie Schengen. Ważne! Nie uprawniają do pracy w całej strefie Schengen, tylko tam, gdzie dokument został wydany, czyli w tym przypadku w Polsce.

Limity wyjazdów na jednej wizie

Wiza traci ważność, jeśli przekroczy się limit przekraczania granic, nawet gdy jest jeszcze teoretycznie ważna przez wiele dni, np. wydano ją na 90, a minęło dopiero 10. Niestety, jeśli wolno Ci było opuścić w tym czasie Polskę tylko dwukrotnie, a zrobiłeś to 3 razy, wiza traci ważność.

Legalizacja nielegalnego pobytu

W szczególnych przypadkach nawet nielegalnie przebywający w Polsce cudzoziemiec może ubiegać się o zezwolenie na pobyt czasowy. Np.: w prawie jest mowa o ochronie praw dziecka, toczącym się postępowaniu karnym przeciwko pracodawcy czy pozostawaniu w związku małżeńskim z Polakiem.

Zgłaszanie urzędowi utraty pracy

Gdy otrzymasz zezwolenie na pobyt w związku z pracą, a ją stracisz i nie zgłosisz tego do wojewody, ten ma prawo odmówić Ci wydania kolejnego zezwolenia na pobyt! Oczywiście zawsze możesz odwołać się od decyzji wojewody w Urzędzie ds. Cudzoziemców, czas oczekiwania: do 2 miesiące.

Świadczenia społeczne i rodzinne

Świadczenia rodzinne i społecznie otrzymują tylko wybrani cudzoziemcy. Są bardzo limitowane. Przede wszystkim to osoby przebywające w Polsce na stałe, w tym rezydenci długoterminowi UE, dostają świadczenia społeczne i rodzinne. 

Zdjęcie: unsplash.com