Skip to main content

Jak zostać w Polsce? Jakie są pobyty i ich warunki [Część 1. Pobyt stały]

Profile picture for user Angelina Sielewicz
pobyt stały

Pobyty stały, czasowy oraz rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej – to trzy pojęcia, które intuicyjnie rozumiemy. Odnoszą się jednak do innych osób, przedmiotu sprawy czy wymagań formalnych.

tekst: Aleksandra Białowska

Pułapka internetu. Case study, czyli ucz się na moich doświadczeniach

Moim zadaniem było napisanie rzetelnego tekstu o warunkach pobytu cudzoziemców w Polsce. Na studiach nie miałam okazji, aby dowiedzieć się, jak obywatel nienależący do Unii Europejskiej (dalej: UE) może legalnie przebywać w Polsce (dalej: RP). Za to często korzystałam z case studies, czyli uczyłam się prawa na okolicznościach faktycznych (tzw. kazusach).

W celu zrealizowania powierzonego zadania mogę polegać na trzech źródłach: prawnych, literaturze oraz internecie. Jak się zorientowałam, można się nieźle zakręcić.

Case / kazus:

Pewna strona internetowa podała informację o pobycie „długoterminowym” i „krótkotrwałym”. Podała krótko i zwięźle wszystkie wymagania. Jako że nie można polegać tylko na jednym źródle informacji, próbowałam dowiedzieć się więcej. Szukałam informacji, wyszukując czegoś więcej na temat „pobytu długoterminowego” czy wymaganych dokumentów.

Co ciekawe, dokładnie taka sama treść znalazła się na stronie o pozwoleniach dla Brytyjczyków (z racji Brexitu)… Tu kłania się prawo autorskie 😉

Nie znalazłam „pobytu długoterminowego” również w systemach informacji prawniczej. Może z wyjątkiem odniesień do postępowania karnego (pobyt długotrwały świadka; zobacz wyrok Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 22 listopada 2006 r., sygn. II AKa 168/06, Legalis nr 83266).

Jedynie w preambule Dyrektywy Rady 2003/109/WE z dnia 25 listopada 2003 r. dotyczącej statusu obywateli państw trzecich będących rezydentami długoterminowymi (Dz. U. UE. L. z 2004 r. Nr 16, str. 44 z późn. zm.) znajdziemy wzmiankę „zezwolenie na pobyt długoterminowy”.

Rozwiązanie kazusu:

Zrezygnowana, zapytałam bardziej doświadczonych w temacie, o co chodzi z tym „pobytem długoterminowym”. Czy może to potoczne pojęcie? Dowiedziałam się, że nie ma nic takiego jak pobyt długoterminowy.

Co więcej, na wspomnianej stronie była mowa o terminowości jako zamiarze cudzoziemca do wjazdu na terytorium RP.

Wracając jednak do głównego wątku – o tym, co tak naprawdę musisz wiedzieć (to jak wspomniałam powyżej), to o trzech głównych opcjach:

  • pobyt stały,
  • pobyt czasowy oraz
  • zezwolenie na pobyt rezydenta długoterminowego UE.

Ze względu, że są to dość długie zagadnienia, ten tekst skupi się na pobycie stałym.

Niedługo napiszę o pozostałych.

Pobyt stały

Najprościej tłumacząc, zezwolenie na pobyt stały nie ma terminu ważności.

ALE to nie oznacza, że nie może być później cofnięty!

Kto może ubiegać się o pobyt stały?

  1. Dzieci
  • dziecko cudzoziemca, któremu udzielono zezwolenia na pobyt stały lub zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE pozostające pod jego władzą rodzicielską:
  • urodzonym po udzieleniu temu cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt stały lub zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE lub
  • urodzonym w okresie ważności zezwolenia na pobyt czasowy udzielonego temu cudzoziemcowi lub w okresie pobytu tego cudzoziemca na terytorium RP na podstawie zgody na pobyt ze względów humanitarnych lub zgody na pobyt tolerowany albo w związku z nadaniem mu statusu uchodźcy lub udzieleniem ochrony uzupełniającej lub
  • dziecko obywatela polskiego pozostające pod jego władzą rodzicielską.
  1. Osoba o polskim pochodzeniu, która zamierza osiedlić się na terytorium RP na stałe
  2. Małżonek

Pozostaje w uznawanym przez prawo RP związku małżeńskim z obywatelem polskim i pozostawał w tym związku małżeńskim przez co najmniej trzy lata przed dniem, w którym złożył wniosek o udzielenie mu zezwolenia na pobyt stały, i bezpośrednio przed złożeniem tego wniosku przebywał nieprzerwanie na terytorium RP przez okres nie krótszy niż dwa lata na podstawie zezwolenia na pobyt czasowy udzielony w związku z pozostawaniem w związku małżeńskim z obywatelem polskim lub w związku z uzyskaniem statusu uchodźcy, ochrony uzupełniającej lub zgody na pobyt ze względów humanitarnych.

  1. Ofiara handlu ludźmi w rozumieniu art. 115 § 22 Kodeksu karnego, która:

a) przebywała na terytorium RP bezpośrednio przed złożeniem wniosku o udzielenie jej zezwolenia na pobyt stały przez okres nie krótszy niż jeden rok na podstawie zezwolenia na pobyt czasowy dla ofiar handlu ludźmi,

b) współpracowała z organami ścigania w postępowaniu karnym w sprawie o przestępstwo, o którym mowa w art. 189a § 1 Kodeksu karnego,

c) ma uzasadnione obawy przed powrotem do państwa pochodzenia.

  1. Osoba, która wcześniej przebywała na terytorium RP

Bezpośrednio przed złożeniem wniosku o udzielenie jej zezwolenia na pobyt stały przebywała nieprzerwanie na terytorium RP przez okres nie krótszy niż:

a) 5 lat w związku z nadaniem jej statusu uchodźcy, udzieleniem ochrony uzupełniającej lub na podstawie zgody na pobyt ze względów humanitarnych lub

b) 10 lat na podstawie zgody na pobyt tolerowany lub

c) 4 lata na podstawie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę udzielonego ze względu na cel, o którym mowa w art. 114 ust. 1a (ustawy o cudzoziemcach), i posiada źródło stabilnego i regularnego dochodu wystarczającego na pokrycie kosztów utrzymania siebie i członków rodziny pozostających na jego utrzymaniu.

  1. Osoba, której udzielono na terytorium RP azylu
  2. Posiada ważną Kartę Polaka i zamierza osiedlić się na terytorium RP na stałe

Jeśli jesteś którąś z tych osób, to możesz przejść dalej.

Co musisz zrobić?

Niestety, muszę to napisać – zależy kim jesteś. Przy każdej z wymienionych osób są inne wymagania.  Np. przy dziecku musi być rodzic lub opiekun prawny.

Więcej dowiesz się na stronie rządowej.

Co do zasady w każdym przypadku wymagane jest/są:

  • dwa egzemplarze wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt stały,
  • cztery fotografie o wym. 35 x 45 mm,
  • ważny dokument podróży,
  • *dowód uiszczenie opłaty skarbowej (niektórzy są zwolnieni).

W niektórych przypadkach dokumentów będzie więcej. Jeśli zapomniałeś o czymś, to urząd powinien wezwać Cię do uzupełnienia braków.

Gdzie?

W odpowiednim Urzędzie Wojewódzkim, w wydziale ds. cudzoziemców,

np. Pomorski Urząd Wojewódzki w Gdańsku, Wydział Spraw Obywatelskich i Cudzoziemców, Odział ds. Legalizacji Pobytu Cudzoziemców

Tutaj znajdziesz listę urzędów.

Ile to kosztuje?

640 zł za wydanie zezwolenie + 50 zł* za wydanie karty (w przypadku pozytywnej decyzji)

*25 zł – w przypadku małoletniego cudzoziemca (do 16. roku życia)

Czas trwania

Na mocy prawa, art. 210 ustawy o cudzoziemcach, postępowanie zajmie maksymalnie trzy miesiące.

Na odwołanie masz 14 dni (do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców).

Postępowanie odwoławcze może trwać maksymalnie dwa miesiące.

Uwaga! Przy odwołaniu lepiej upewnić się, czy warto. Jeśli odwołanie będzie bezpodstawne, to nie otrzymasz zwrotu pieniędzy (640 zł).

O autorce: 

Studentka IV roku prawa na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Gdańskiego, członek zwyczajny Europejskiego Stowarzyszenia Studentów Prawa (ELSA). W szczególności interesuje się prawem podatkowym i ochroną praw człowieka. Chętnie rozwija swoje umiejętności i wiedzę przez pisanie.

Zdjęcie: unsplash.com